Analiza Piosenki 'A poza tym’ Raz Dwa Trzy: Egzystencja, Wątpliwości i Wiara

Wprowadzenie: Odkrywanie Prostoty z Głębią

’A poza tym’ zespołu Raz Dwa Trzy to piosenka, która na pierwszy rzut oka wydaje się być prostym, minimalistycznym utworem. Jednak pod tą powierzchowną prostotą kryją się głębokie przemyślenia na temat egzystencji, wiary i poszukiwania sensu życia. Utwór, wydany w 1996 roku na albumie 'Człowiek’, zdobył uznanie zarówno słuchaczy, jak i krytyków, stając się jednym z najbardziej charakterystycznych utworów w dorobku zespołu. Niniejsza analiza zagłębia się w tekst piosenki, interpretując jego liczne warstwy i symbole, a także odnosi się do kontekstu twórczości Raz Dwa Trzy i szerzej, do filozoficznych rozważań nad ludzkim doświadczeniem.

Struktura i Warstwa Słowna: Gra Słów i Napięcie Emocjonalne

Struktura 'A poza tym’ jest niezwykle prosta i opiera się na powtarzających się zwrotach. Ta powtarzalność, z pozoru monotonna, jest w rzeczywistości kluczem do zrozumienia głębi utworu. Piosenka składa się z krótkich, zwięzłych wersów, które tworzą rytmiczny wzór. Kluczowe są tu powtórzenia fraz „i naprawdę jestem” oraz „wierzę w cud”. Taka powtarzalność podkreśla zarówno stan zawieszenia, jak i głęboko zakorzenioną potrzebę wiary w coś większego. Środki stylistyczne takie jak anafora (powtórzenia na początku wersów: „jeśli tylko”, „jeśli musisz”) i paralelizmy (np. „tego co wiemy, a czego nie”) budują napięcie i pogłębiają refleksję nad przeciwieństwami.

„Proszę nie budź mnie”: Ucieczka w Marzenie czy Poszukiwanie Wewnętrznego Spokoju?

Pierwszy wers „Proszę nie budź mnie” może być interpretowany na kilka sposobów. Z jednej strony, jest to prośba o pozostanie w stanie marzeń, w którym wszystko wydaje się możliwe, a realność nie przytłacza. Stan ten można utożsamiać z ucieczką przed problemami życia codziennego. Z drugiej strony, może to być pragnienie znalezienia spokoju i harmonii w sobie, w głębi własnego 'ja’. Budzenie się z takiego stanu oznaczałoby konfrontację z rzeczywistością, która może być bolesna i niepewna. Symbolika snu i marzeń odgrywa tu ważną rolę, reprezentując sferę niewiadomego, potencjału i nieświadomości.

„Ja naprawdę jestem”: Tożsamość w Słowie i obecność w istocie

W kolejnych wersach piosenki następuje głęboka deklaracja: „ja naprawdę jestem / w każdym słowie”. Tożsamość podmiotu lirycznego definiowana jest poprzez język i słowa. Ta obecność „w każdym słowie” sugeruje, że istnienie jest definiowane i wyrażane przez język. Słowa stają się tu nie tylko środkiem komunikacji, ale również nośnikiem egzystencji. Warunek „jeśli tylko chcesz je słyszeć” sugeruje, że komunikacja i zrozumienie wymagają obecności odbiorcy, a co za tym idzie – istnienia relacji. Kolejne wersy „jeśli musisz o nich myśleć / jeśli musisz je pamiętać / jeśli możesz je zapomnieć” prezentują proces obecności w pamięci i zapomnieniu, akcentując zarówno ulotność ludzkiego życia, jak i istotność przeżyć, które kształtują naszą tożsamość.

„Wierzę w cud”: Odsłona Wiary i Nadziei

Kluczowym elementem utworu jest powracający refren „wierzę w cud”. Ta fraza stanowi fundament, wokół którego koncentrują się rozważania na temat życia. Wiara w cud to wyraz nadziei, która może towarzyszyć człowiekowi nawet w obliczu wątpliwości i niepewności. Cud staje się tu symbolem czegoś nadprzyrodzonego, czegoś, co może zmienić bieg wydarzeń i dać nadzieję na lepsze jutro. Jednocześnie wiara ta, osadzona w kontekście filozoficznym, może odnosić się do wiary w ludzką zdolność do pokonywania trudności, wiary w siłę miłości, bądź wiary w istnienie czegoś większego niż my sami.

„A poza tym, co ja wiem o życiu”: Wątpliwości i Brak Pewności

Po refrenie następuje wers „a poza tym / co ja wiem o życiu”. To zdanie wprowadza element wątpliwości i niepewności. Pytanie retoryczne sugeruje, że podmiot liryczny, pomimo wyrażania wiary, mierzy się z ograniczeniami ludzkiej wiedzy i zrozumienia. Jest to uniwersalny aspekt ludzkiego doświadczenia – poszukiwanie odpowiedzi na fundamentalne pytania o sens istnienia. Brak pewności zostaje złagodzony stwierdzeniem: „tylko tyle ile muszę wiedzieć”. Sugestia, że życie samo w sobie dostarcza jedynie niezbędnej wiedzy. Prawda objawia się poprzez doświadczanie. Ta część piosenki odzwierciedla egzystencjalny niepokój i poszukiwanie odpowiedzi w obliczu nieznanego.

Miłość i Pragnienie Doświadczania:

Wersy „a poza tym / kocham przecież muszę przeżyć” odwołują się do istoty ludzkiego doświadczenia, a przede wszystkim do miłości jako siły napędowej. Miłość staje się tu motorem do życia, sensem, który nadaje egzystencji głębszy wymiar. Związana z tym konieczność „przeżycia” wskazuje na pragnienie doświadczania wszystkich aspektów życia – zarówno tych dobrych, jak i tych trudnych. „Wierzę w to co muszę wierzyć” podkreśla wolę przyjęcia pewnych założeń jako filarów codzienności, w sytuacji gdy pewność nie jest dostępna, a wiara staje się wyborem i oparciem.

„Może wystarczy… a może nie”: O Potrzebie i Niespełnieniu

Fragmenty, w których powtarzają się zwroty: „może wystarczy / a może nie” odzwierciedlają ludzką naturę, skonfrontowaną z kwestią satysfakcji. Odnoszą się kolejno do posiadanej wiedzy, rzeczy, które mamy, i do naszych pragnień. To wyraz ciągłej tęsknoty za czymś więcej. Piosenka sugeruje, że nigdy nie jesteśmy w pełni zadowoleni z tego, co mamy, co wiemy i czego chcemy. To napięcie między pragnieniami a rzeczywistością staje się motorem działania, rozwoju, a także źródłem wątpliwości i rozterek.

Kontekst Twórczości Raz Dwa Trzy: Minimalizm i Subtelność

Raz Dwa Trzy, zespół znany z subtelnych tekstów i oryginalnego brzmienia, doskonale wykorzystuje minimalizm w 'A poza tym’. Andrzej Smolik, lider zespołu, jest autorem słów i muzyki, jego cechą charakterystyczną jest prostota formy, która przenosi słuchacza w głąb refleksji. Ich twórczość charakteryzuje się niskim tonem i skupieniem na wartościach uniwersalnych, na tematach dotykających ludzkiej egzystencji i duchowości. 'A poza tym’ idealnie wpisuje się w ten trend, wykorzystując prosty język i powtarzalne frazy, aby zintensyfikować emocje i skłonić do refleksji. Zespół odwołuje się w swojej twórczości do poezji, muzyki klasycznej, jazzu i folku, tworząc unikatowe i zarazem przystępne dzieła.

Wątki Filozoficzne: Egzystencjalizm, Absurd i Poszukiwanie Sensu

Tekst 'A poza tym’ ewidentnie odnosi się do filozofii egzystencjalnej. Wątpliwości, poszukiwanie sensu, akceptacja niepewności – wszystkie te tematy są charakterystyczne dla egzystencjalizmu. Piosenka sugeruje, że życie jest procesem ciągłego wyboru, gdzie człowiek jest skazany na wolność i odpowiedzialność za swoje decyzje. Dodatkowo, element „absurdu” w życiu jest widoczny w pytaniach retorycznych i podejściu do poszukiwania odpowiedzi, w tym stwierdzeniu, że nie wszystko da się wytłumaczyć. Refleksja nad życiem i wiarą, w kontekście ograniczonej ludzkiej wiedzy, jest podstawą poszukiwania sensu i budowania własnej tożsamości.

Symbolika i Metafory: Od słowa do sensu istnienia

Cały utwór opiera się na metaforach i symbolach. Słowa stanowią fundament tożsamości i sposób wyrażania egzystencji. Sen i marzenia odsyłają do sfery niewiadomego. Refren „wierzę w cud” symbolizuje wiarę, nadzieję i pragnienie transcendencji, a powtarzające się zwroty podkreślają niepewność i ciągłe dążenie do poznania. Wykorzystanie prostych pytań (np. „co ja wiem o życiu”) skłania słuchacza do osobistej refleksji. Piosenka, zamiast dawać gotowe odpowiedzi, prowokuje do zadawania pytań i szukania własnych interpretacji.

Reakcje Słuchaczy i Krytyków: Uniwersalność Tematów

’A poza tym’ spotkało się z entuzjastycznym przyjęciem ze strony słuchaczy, ale także pozytywną oceną ze strony krytyków muzycznych. Doceniono prostotę tekstu, a zarazem jego głębię, a także uniwersalny charakter poruszanych tematów. Piosenka znalazła swoje miejsce w repertuarach i sercach słuchaczy, często była interpretowana w różnych kontekstach osobistych. Dowodzi to, że tematy poruszane przez Raz Dwa Trzy są uniwersalne i dotykają każdego, niezależnie od czasów i kultury.

Podsumowanie: Piękno w Prostocie i Prawda w Wątpliwościach

’A poza tym’ to utwór, który ukazuje piękno w prostocie. Poprzez minimalistyczną formę i powtarzalne zwroty, zespół Raz Dwa Trzy odkrywa głębie ludzkiej egzystencji. Piosenka stawia pytania o wiarę, miłość i sens życia. Poprzez wątpliwości i poszukiwanie odpowiedzi, autorzy zmuszają słuchacza do refleksji. 'A poza tym’ jest dowodem na to, że najprostsze słowa mogą nieść najgłębsze przesłania, a wątpliwości stanowią fundament dla odkrywania prawdy.

Tekst utworu

Proszę nie budź mnie 

ja naprawdę jestem 



w każdym słowie 

jeśli tylko chcesz je słyszeć 

jeśli musisz o nich myśleć 

jeśli musisz je pamiętać 

jeśli możesz je zapomnieć 

i naprawdę jestem 



wierzę w cud 



a poza tym 

co ja wiem o życiu 

tylko tyle ile muszę wiedzieć 

a poza tym 

kocham przecież muszę przeżyć 

wierzę w to co muszę wierzyć 

i naprawdę jestem 



wierzę w cud 



może wystarczy 

a może nie 

tego co wiemy 

a czego nie 



jeszcze nie wiemy 

niczego więc 

dlaczego tego 

nie można wiedzieć 



może wystarczy 

a może nie 

tego co mamy 

a czego nie 

jeszcze nie mamy 

niczego więc 

dlaczego tego 

nie można mieć 



może wystarczy 

a może nie 

tego co chcemy 

a czego nie 

jeszcze nie chcemy 

niczego więc 

dlaczego tego 

nie można chcieć 



wierzę w cud

Informacje o utworze

Tekst: Maciej Szwed

Muzyka: Andrzej Bieniek

Płyty: Raz, Dwa, Trzy – Cztery (CD, 1994)