Dwa Trzynaście – Dekonstrukcja Osiedlowej Narracji PRO8L3M
PRO8L3M, duet, który zrewolucjonizował polski hip-hop, znany jest z tworzenia utworów głębokich, nasyconych mrocznym klimatem i autentycznymi obserwacjami społecznymi. „Dwa Trzynaście” to idealny przykład umiejętności rapera, w którym słuchacz zanurza się w świat osiedlowej codzienności, konfrontując się z problemami takimi jak alkoholizm, alienacja i poszukiwanie tożsamości. Piosenka, wydana w 2016 roku, staje się oknem na duszę, odsłaniając kruchość człowieka w obliczu trudnych wyborów i wyzwań.
Kontekst i Geneza
Zanim przejdziemy do głębszej analizy, warto zrozumieć tło powstania „Dwa Trzynaście”. PRO8L3M, składający się z Oskara i Steeza, od początku swojej działalności stawiał na autentyczność i bezkompromisowość. Inspiracją dla ich twórczości były osobiste doświadczenia, obserwacje osiedlowego życia i fascynacja kulturą lat 90. Tekst piosenki to rezultat doświadczeń, stanowiący spowiedź i krytykę otaczającego świata. Wyrażając sprzeciw wobec hipokryzji, konformizmu oraz walkę o zachowanie własnej niezależności.
Struktura i Styl
Utwór otwiera dialog, sugerując atmosferę napięcia i tajemnicy, gdzie wspólnik opowiada o niemożności kontaktu z kimś. To wprowadzenie natychmiast wciąga słuchacza w dramatyzm i niepewność. Przez całą piosenkę styl PRO8L3M jest bezpośredni i ostry. Użycie wulgaryzmów i slangu oddaje charakter osiedlowego życia. Rytm jest dynamiczny, a rymowanie często nieregularne, co potęguje uczucie chaosu i niepokoju. Kluczowe jest, że piosenka unika oczywistych morałów. Zamiast tego zachęca do refleksji i wyciągania własnych wniosków.
Pierwsza Zwrotka – Kryzys i Autodestrukcja
Pierwsza zwrotka to esencja upadku i autodestrukcji. Rozpoczyna się od momentu o dwunastej w nocy. Główny bohater mierzy się z codziennymi problemami. Picie alkoholu staje się rutyną i sposobem na radzenie sobie z bólem i samotnością. „Dwa trzynaście, a ja z tym jak zawsze cisnę / Strzelam jak w tarczę”. Te słowa wyrażają pogodzenie z własnym losami, w którym upadek wydaje się nieunikniony. Użycie takich zwrotów jak „gaszę gwizdek” i „wypełniam haszem bipsę” sugeruje, że używki są formą ucieczki. Pomimo świadomości krzywdzenia siebie, protagonista brnie w nałóg. Mamy tu także odniesienia do materializmu („Dupy farmazonem, a nie na mamonę”), oraz fałszywych wartości.
Przyjaciele, Osiedle i Iluzja
„Miejscówki to nie loże, / Nie ma Porsche, bo musiałem nachlany całą przejebać forsę”. To przejmujący obraz, podkreślający upadek finansowy, odarcie z luksusu, które często kreuje się na osiedlu. Narrator wraca do prostej rzeczywistości. Spotyka znajomych, piją alkohol na ławce. To obraz więzi w świecie biedy, która jest jedynym sposobem na przetrwanie. Mimo tej pozornie stabilnej sytuacji, świadomość autodestrukcji narasta: „Co dzień kopię sobie grób tu”. Bohater jest świadomy swojego położenia.
Przeciwnicy, Gniew i W poszukiwaniu Autentyczności
Tekst zawiera także elementy walki z zewnętrznymi siłami. Protagonista czuje się atakowany. Mówi o wrogach („Wrogom pluj w japę, swoją skuj haszem”), konfrontacji, niedocenieniu. Użycie słowa „szlam” odnosi się do medialnej propagandy, z której szydzi główny bohater. Jest też wyrazem pogardy wobec hipokryzji i fałszu. Jednocześnie wyraża chęć zachowania własnej niezależności. „Ja w mojej bramie walę ćwiartkę, a bej ma spanie”. Pomimo wszelkich przeciwności, główny bohater zachowuje swoje wartości i uparcie dąży do celu.
Symbolizm i Obrazowanie
Piosenka obfituje w symbolikę. „Czarny muł to marny współpartner, będzie psuł kartę” symbolizuje toksyczne wpływy i otoczenie, które utrudniają wydostanie się z błędnego koła. Blizna po „akcie zdrady jak ślad wydziarany na przedramię” obrazuje głębokie rany. „Orzeł-reszka z hajsu reszta, a koleżka kradnie” odnosi się do niskiego poziomu moralnego w społeczeństwie, w którym liczą się jedynie pieniądze. PRO8L3M kreśli portret osiedla, ukazując panującą kruchość życia.
Motywy Przewodnie i Wątki Tematyczne
- Alkoholizm: Użycie alkoholu jest zarówno źródłem ucieczki. To symbol ucieczki od rzeczywistości i samozniszczenia.
- Samotność i Alienacja: Pomimo otoczenia, główny bohater czuje się odizolowany.
- Bunt i Przekora: Postawa wobec świata jest wyrazem sprzeciwu wobec społecznych norm i wartości.
- Poszukiwanie Autentyczności: Główny bohater dąży do znalezienia swojego miejsca w świecie, zachowując przy tym wierność sobie i swoim ideałom.
- Walka z Przeciwnościami: Bohater mierzy się z osobistymi demonami i zewnętrznymi wrogami. Próbuje przetrwać w brutalnym świecie osiedla.
Wpływy i Inspiracje
Muzyka PRO8L3M, w tym „Dwa Trzynaście”, silnie czerpie z tradycji hip-hopu lat 90. Artysta nawiązuje do twórczości grup takich jak Wu-Tang Clan i Gang Starr, a także do rodzimego nurtu polskiego hip-hopu. Teksty zawierają odniesienia do kultury popularnej, filmów, książek i historii Polski. Mają też wpływ na tworzenie atmosfery mroku.
Znaczenie w Kontekście Twórczości PRO8L3M
„Dwa Trzynaście” to kluczowy utwór w dorobku PRO8L3M, który idealnie odzwierciedla styl i filozofię grupy. Stanowi ona mocne przesłanie o walce z wewnętrznymi demonami i poszukiwaniu prawdziwych wartości. Piosenka ta jest zatem nie tylko portretem osiedla, ale również manifestem artystycznym, który wyróżnia PRO8L3M w polskiej scenie muzycznej. Artysta porusza tematy ważne, pokazując, że w brutalnym świecie można odnaleźć siłę i odwagę.
Reakcja Publiczności i Krytyków
„Dwa Trzynaście” spotkało się z entuzjastycznym przyjęciem zarówno wśród słuchaczy, jak i krytyków muzycznych. Doceniano autentyczność, szczerość i wysoką jakość wykonania. Krytycy podkreślali również umiejętność PRO8L3M w kreowaniu mrocznej i wciągającej atmosfery. Piosenka umocniła pozycję zespołu jako jednego z czołowych artystów na polskiej scenie hip-hopowej.
Podsumowanie i Wnioski
„Dwa Trzynaście” to arcydzieło, które wiele mówi o kondycji człowieka we współczesnym świecie. Piosenka to poruszająca opowieść o autodestrukcji, walce o przetrwanie i poszukiwaniu prawdziwego sensu. Poprzez mroczną narrację, obserwacje osiedlowego życia i wewnętrzną konfrontację, PRO8L3M stworzył utwór głęboki i pełen emocji. Analiza tego utworu ujawnia, że za warstwą brutalności i wulgaryzmów, kryje się wrażliwość, przejmujące bunt i poszukiwanie autentyczności. PRO8L3M po raz kolejny udowodnił, że potrafi tworzyć sztukę, która zmusza do myślenia i wywołuje silne emocje.
Tekst utworu
No jak tam, ogarnąłeś to?
Ty, no byłem tam u niego
Nikt nie otwiera, tamci też nie odbierają,
Nie wiem człowieku, jakaś lipa
Ahaa, to będzie PRO8L3M
Dwa trzynaście, a ja z tym jak zawsze cisnę
Strzelam jak w tarczę
Zdrowie Wasze, czystej
Właśnie gaszę gwizdek, wypełniam haszem bipsę
Piguła mówił, że się strasznie krzywdzę
Ale jak zwykle zdanie mam przeciwne
Litr żołądkowej to obowiązkowe
Weź kwit, weź Szkopek mi sporo polej
Dupy farmazonem a nie na mamonę
W tym najbardziej wartościowy jeden ziomek, chociaż sam ma żonę
Miejscówki to nie loże,
Nie ma porsche, bo musiałem nachlany całą przejebać forsę
Idę przez osiedle i walę Grolsch'e
Witam się ze znajomkiem, gdy do mnie podszedł
Co dzień kopię sobie grób tu
Ambicje wydzielają smród już
A jakiś pędzel się znów spruł
Banknoty? Coraz mniej ich mam
Za to kolejny dan w najebkach
I chwiejny stan, gdy słyszę 'Przestań'
Ale mi jest niezbędny gram
Chociaż medialny szlam zalewa jak otwarty kran, ja na to sram
Pod nogami mam twardy grunt, bo czarny muł to marny współpartner
będzie psuł kartę
Wrogom pluj w japę, swoją skuj haszem
Rady bierz o fakt oparte, inne są chuj warte
Aa, w teleprogramie gej kłamie
Ja w mojej bramie walę ćwiartkę, a bej ma spanie
Nie kończę, póki słońce nie wstanie
Ktoś przyciął proceder, chce iść na psy, broń Cię Panie
Nic nie ma na mnie, psuje w biznes planie
Po ranie zostanie mi blizna, wroga podobizna, znamię
To zapadnie w pamięć, ból do końca minie prawie
Ale akt zdrady jak ślad wydziarany na przedramię
Orzeł-reszka z hajsu reszta, a koleżka kradnie
Przemoc, zemsta, wielu z nas bestia wszamie
Trafi się karateka to trafi się brecha
Wielki kubek wódy tak jak smuty topi brudne ruchy
Wie o tym każdy kombinator od nas,
Gdy mijasz 750 betę motywator poznasz
Dupy walą w nich prozak, na to nic oprócz odrazy
Szepczą miękkie frazy i liczą na wielkie hajsy
Ty, gdy nikt nie patrzy, swoje bierz
Pliki cieszą, zżera stres
A, że afera jest, przywykniesz w w miesiąc
[Oosiedlowa saga,
Są przyjaciele i jest niejeden wróg,
Na osiedlach widać jak na dłoni,
Wystarczy jeden buch i jeden nierozważny ruch.
Władza, pieniądze to języki świata,
Podsłuchy w telefonach bo wspólnik na Ciebie nadał.
Brud i nędza,
Nagapiłem się już dość na ten sam pejzaż]
Informacje o utworze
Tekst: OSKAR
Muzyka: STEEZ83
Rok wydania: 2013
Płyty: C30-C39
